TARİHTE BUGÜN… 25 OCAK

Bu yazımızda 25 Ocak tarihinde hafızalarda yer edinmiş olayları ve isimleri inceleyebilirsiniz.

1. 1072 – Divânu Lügati’t-Türk, Türk kültürünün ilk Türkçe dilinde yazılan sözlük eseri, Kaşgârlı Mahmut tarafından yazılmaya başlandı. (10 Şubat 1074’te bitirildi.)
2. 1327 – III. Edward, İngiltere Kralı oldu.
3. 1348 – Venedik’te yüzlerce kişinin ölümüne neden olan bir deprem meydana geldi.
4. 1363 – Sırpsındığı Muharebesi’ni Osmanlı Devleti kazandı.
5. 1554 – São Paulo’nun kuruluşu.
6. 1573 – Mikatagahara Muharebesi
7. 1579 – Utrecht Antlaşması imzalandı ve günümüz Hollanda’sının temelleri atılmış oldu.
8. 1755 – Moskova Üniversitesi kuruldu.
9. 1792 – İngiltere’de, fakir sınıfların ilk siyasi örgütü sayılan «London Corresponding Society» örgütü kuruldu.
10. 1831 – I. Nikolay ve Romanovların düşmesiyle Polonya’nın bağımsızlığı ilan edildi.
11. 1858 – Felix Mendelssohn’un Bir Yaz Gecesi Rüyası adlı eserinin Düğün Marşı bölümü Kraliçe Victoria’nın kızının düğününde çalındıktan sonra, bütün dünyadaki düğünlerin popüler müziği haline geldi.
12. 1881 – Thomas Edison ve Alexander Graham Bell Oryantal Telefon Şirketini kurdular.
13. 1890 – Arjantin ve Brezilya arasında Montevideo antlaşması imzalandı.
14. 1890 – İspanya’nın futbol takımı olan Sevilla FC kuruldu.
15. 1918 – Rusya, Sovyetler Birliği (SSCB) oluşunu ilan etti.
16. 1919 – Paris Barış Konferansı’nda; uluslararası barışı ve güveni sağlayacak ve devam ettirecek bir Milletler Cemiyeti kurulmasına karar verildi.
17. 1919 – Ermeniler, Antep Hükûmet binasını ele geçirerek İdareye el koyduklarını açıkladılar.
18. 1924 – İlk Kış Olimpiyat Oyunları Chamonix’de başladı.
19. 1926 – Şeker, petrol ve benzin inhisarı (tekeli) hakkında kanunlar kabul edildi.
20. 1932 – Sovyetler Birliği ve Polonya saldırmazlık paktı imzaladı.
21. 1936 – İstanbul’da vapurculuk şirketi ile bütün kabotajın Denizyolları İdaresine geçmesini sağlayan sözleşme imzalandı.
22. 1937 – Cincinnati’de seller petrol rezervlerinin patlamasına yol açtı, şehir alevler içinde kaldı.
23. 1939 – Celâl Bayar Hükûmeti istifa etti. Yeni Hükûmet Refik Saydam Başkanlığında kuruldu.
24. 1942 – Tayland, Amerika Birleşik Devletleri ve Birleşik Krallık’a savaş ilan etti.
25. 1949 – İsrail’de ilk seçimler yapıldı. David Ben-Gurion Başbakan oldu.
26. 1950 – Amerika’da eski bürokrat Alger Hiss, hiçbir kanıt bulunmaksızın, komünist casus olduğu gerekçesiyle, 5 yıl ağır hapis cezasına mahkûm edildi.
27. 1950 – Şiddetli kış nedeniyle İç Anadolu Bölgesi ve Doğu Anadolu Bölgesi’nde yollar kapandı, Çubuk Barajı dondu.
28. 1951 – Kumyangjang-ni Muharebesi
29. 1952 – Türkiye Cumhuriyeti Millî Eğitim Bakanlığı bir genelge yayımladı; 1952-1953 öğrenim yılından itibaren lise eğitimi 4 yıla çıkarılacak.
30. 1952 – Gümrük ve Tekel Bakanı Sıtkı Yırcalı, kibrit tekelinin kalktığını açıkladı; özel sektör kibrit üretebilecek.
31. 1954 – Ankara’da sıcaklık -30 dereceye düştü; okullar tatil edildi.
32. 1956 – Türk Eczacıları Birliği kuruldu.
33. 1957 – Hint Keşmir’i kendine ilhak etti.
34. 1958 – İstanbul’da 25 kişi, komünizm propagandası yaptıkları gerekçesiyle tutuklandı. Tutuklananların arasında Doktor Hikmet Kıvılcımlı da bulunuyordu.
35. 1966 – Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü (OECD) Türkiye’ye Yardım Konsorsiyumu Türkiye’nin dikkatini çekti; enflasyon hızla artıyor.
36. 1968 – Türk Ordu Futbol Takımı Dünya şampiyonu oldu.
37. 1969 – Amerika Birleşik Devletleri ile Kuzey Vietnam arasında barış görüşmelerine Paris’te başlandı.
38. 1971 – İdi Amin gerçekleştirdiği darbe ile Milton Obote’yi devirdi ve Uganda’nın Başkanı oldu.
39. 1973 – Başbakan Ferit Melen “İşkence yalandır” dedi. Bülent Ecevit, bunun bir yalan olduğunu söyleyince Cumhuriyetçi Güven Partililerin (CGP) saldırısına uğradı.
40. 1974 – Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) ile Millî Selamet Partisi (MSP) Hükûmet ortaklığı protokolü imzaladı.
41. 1977 – İstanbul’da bir yıl içinde 510 öğrenci olayı meydana geldi, 13 öğrenci öldü.
42. 1980 – Başbakan Süleyman Demirel’in azınlık Hükûmeti’nin görevde olduğu 73 günde politik nedenlerle 497 kişinin öldürüldüğü, 779 kişinin yaralandığı ve 72 soygun olayının yaşanmış olduğu açıklandı.
43. 1981 – Mao’nun dul eşi Jiang Qing ölüm cezasına çarptırıldı.
44. 1985 – II. Louis Stadyumu, Monako Prensi III. Rainier tarafından açıldı.
45. 1986 – Millî Direniş Hareketi, Uganda’da Tito Okello Hükûmetini devirdi.
46. 1987 – 30 milyon dolara sigortalanan Muhteşem Süleyman Sergisi, Amerika Birleşik Devletleri’nin başkenti Washington’da Ulusal Sanat Müzesi’nde açıldı.
47. 1988 – Türkiye, BM İşkenceyle Mücadele Sözleşmesi’ni imzaladı.
48. 1991 – Bakanlar Kurulu, Kürtçe konuşma ve şarkı söylemeyi serbest bıraktı.
49. 1991 – ABD ve müttefiklerinin bir hafta süren saldırısı karşısında, Saddam Hüseyin yönetimi Kuveyt’teki petrol kuyularını ateşe verdi ve ham petrolü körfeze boşalttı.
50. 1995 – Rusya, Norveç tarafından fırlatılan bir araştırma roketini Amerika Birleşik Devletleri’nin Trident füzeleriyle karıştırınca az daha bir nükleer karşı saldırı başlatıyordu.
51. 1996 – Rusya’nun Avrupa Konseyi’ne girişi.
52. 1996 – ABD’de son bir kez asılarak idam gerçekleştirildi. Cinayet suçlusu Billy Bailey, ABD’nin Delaware eyaletinde asıldı.
53. 1997 – Yaşar Kemal Uluslararası Nonino Ödülü’nü İtalya’da düzenlenen bir törenle aldı.
54. 1999 – Kolombiya’nın batısında 6,0 şiddetinde deprem meydana geldi, en az 1000 kişi öldü.
55. 2002 – Wikipedia, yazılımının (“II. Faz”) ya da Magnus Manske Günü olarak bilinen yeni sürümüne geçti.
56. 2004 – Opportunity adlı uzay sondası, Mars yüzeyine indi.
57. 2005 – San Francisco kenti, meydanlarda, parklarda ve şehrin kamuya ait diğer yerlerinde sigara içmeyi yasakladı. Cezanın bedeli 100 dolar olarak açıklandı.
58. 2005 – Hindistan’daki bir hac töreni sırasında çıkan izdihamda 258 kişi öldü.
59. 2006 – Dünyanın en büyük küreselleşme karşıtı eylemlerinden olan Dünya Sosyal Forumu Venezuela’da başladı.
60. 2006 – İlk kez seçimlere katılan İslami Direniş Hareketi Hamas, Filistin’de düzenlenen genel seçimlerin galibi oldu ve 10 yıllık El Fetih hakimiyetine son verdi. İsmail Haniye, 19 Şubat’ta Başbakan oldu, ancak İsrail, Hamas Hükûmeti ile bütün müzakereleri durdurdu.
61. 2011 – 25-27 Ocak arasında Kuzey Amerika kar fırtınası yaşandı.
62. 2015 – Yapılan genel seçimlerde SYRİZA (Radikal Sol Koalisyon) Partisi, birinci gelerek Yunanistan’ın yeni iktidarını oluşturdu.

.