Dünya fındık piyasasının en büyük alıcılarından biri konumunda olan Singapur merkezli OFİ (Olam Food Ingredients) tarafından yayımlanan son piyasa raporu, fındıkta son aylarda yaşanan fiyat hareketlerinin nedenlerini ve önümüzdeki döneme ilişkin beklentileri ortaya koydu.
A-Z Tohumculuk firmasının sahibi Akçakocalı Ziraat Mühendisi Ali Uzun’un paylaştığı rapora göre, dünya piyasasında en büyük alıcı konumundaki firmanın yıllık ihtiyacının önemli bölümünü Şubat ayında karşılaması, piyasada fiyatların bir süre dengelenmesini sağladı.
FİYATLAR ZİRVE SONRASI GERİ ÇEKİLDİ
Raporda dikkat çeken en önemli noktalardan biri, fındık fiyatlarının son aylardaki sert hareketi oldu.
Eylül ayı ortasında iç fındık kilogramı 720 TL’ye kadar yükselerek yaklaşık 18 dolar seviyesine ulaşan fındık fiyatları, işlem hacminin düşük kalmasıyla birlikte daha sonra gerilemeye başladı. Bugün itibarıyla fiyatların 530 TL/kg seviyesinin altına düştüğü ve yaklaşık 12,5 dolar bandında işlem gördüğü ifade ediliyor.
Piyasada özellikle küçük kalibre ürünlerin fazla bulunması, fiyatların aşağı yönlü baskı altında kalmasına neden olurken, bu durum bazı sanayi alıcıları için uzun vadeli alımları yeniden cazip hale getirmiş durumda.
2026 MAHSULÜNE ODAKLANILDI
Raporda piyasanın artık 2026 yılı mahsulüne odaklandığı belirtiliyor. Türkiye’deki üretim alanlarından gelen ilk raporlar, yeni sezon ürün gelişiminin şu ana kadar oldukça olumlu ilerlediğine işaret ediyor.
Mevcut sezondan devreden stokların da belirli bir seviyede olması, gelecek sezon arzının rahat olabileceği beklentisini güçlendiriyor. Ancak stokların önemli bir bölümünün düşük kalite olması, piyasada kalite bazlı fiyat farklarının artabileceği endişesini de beraberinde getiriyor.
Öte yandan Mart–Nisan 2026 döneminde hasat edilmesi beklenen Şili mahsulünün de olumlu sinyaller verdiği ve yaklaşık 120 bin ton kabuklu fındık üretimi beklendiği ifade ediliyor.
TALEPTE DÜŞÜŞ DİKKAT ÇEKİYOR
Raporda talep tarafındaki gelişmeler de dikkat çekici. Büyük sanayi alıcılarının önemli bir kısmının yılın ikinci çeyreğine ilişkin ihtiyaçlarını şimdiden karşıladığı belirtiliyor.
Bununla birlikte orta ve küçük ölçekli alıcılardan kısa vadeli talepler gelmeye devam ediyor. Ancak genel tabloya bakıldığında talebin geçen yıllara göre daha zayıf olduğu görülüyor.
Nitekim Türk fındık ihracatı da bu durumu doğruluyor. 26 Ocak itibarıyla ihracatın yaklaşık 72 bin ton seviyesinde kaldığı, geçen sezonun aynı döneminde ise bu rakamın 154 bin ton olduğu belirtiliyor. Piyasanın genel beklentisi ise sezonluk ihracatın 200 bin tonun altında kalabileceği yönünde. Normal yıllarda bu rakam yaklaşık 300 bin ton seviyesinde gerçekleşiyordu.
FİYATLAR İÇİN TABAN BEKLENTİSİ
Karadeniz İhracatçıları Birliği’nin Mart ayında yapacağı çiçek sayımı öncesinde piyasa beklentisi genel olarak temkinli ve aşağı yönlü görünse de, raporda önemli bir detay daha yer alıyor.
TMO’nun önümüzdeki sezona ilişkin fiyat politikası dikkate alındığında dünya piyasasında kilogram başına 10 ile 12 dolar arasında güçlü bir fiyat tabanı oluşabileceği öngörülüyor.
Yani kısa vadede fiyatlarda dalgalanma görülse de, uzun vadede belirli bir tabanın oluşması bekleniyor.
ARZ TARAFINDAKİ GELİŞMELER
Şubat ayı başlarında piyasada arzın güçlü olduğu görülürken, bunun en önemli nedenlerinden birinin büyük alıcıların aktif alım yapması olduğu belirtiliyor. Ancak fiyatların 12 dolar seviyesine yaklaşmasıyla birlikte üreticilerin ve yerel tüccarların bu seviyelerde satış konusunda daha temkinli davrandığı ifade ediliyor.
Artan finansman ve taşıma maliyetleri nedeniyle bazı yerel tüccarların stoklarını azaltma eğiliminde olduğu da piyasa değerlendirmelerinde yer alan önemli unsurlar arasında gösteriliyor.
ÜRETİCİ NEYE DİKKAT ETMELİ?
Ziraat Mühendisi Ali Uzun’un değerlendirmesine göre yayımlanan bu rapor, son aylarda yaşanan fiyat hareketlerinin arkasındaki nedenleri net şekilde ortaya koyuyor.
Uzun, fındık üreticisinin piyasayı yalnızca günlük fiyatlarla değil, dünya talebi, stok durumu ve yeni mahsul beklentileriyle birlikte değerlendirmesi gerektiğini vurguluyor.
Özellikle büyük alıcıların piyasadaki hareketleri, dünya emtia fiyatları ve yeni sezon ürün beklentilerinin fındık fiyatları üzerinde belirleyici olmaya devam edeceği ifade ediliyor.
Karadeniz’de fındık yalnızca bir tarım ürünü değil, aynı zamanda milyonlarca insanın geçim kaynağıdır. Bu nedenle uluslararası raporların üretici tarafından anlaşılması büyük önem taşıyor.
Ali Uzun’un paylaştığı bu rapor aslında son aylarda yaşanan fiyat dalgalanmalarının tesadüfi olmadığını gösteriyor. Dünya piyasasında büyük alıcıların alım stratejileri, yeni sezon beklentileri ve stok durumları fiyatları doğrudan etkiliyor. Bu nedenle üreticinin piyasayı sadece günlük fiyat üzerinden değil, küresel gelişmeler üzerinden de okumayı öğrenmesi gerekiyor.
Önümüzdeki süreçte çiçek sayımı sonuçları, yeni sezon üretim tahminleri ve uluslararası talep hareketleri fındık piyasasının yönünü belirleyecek en önemli faktörler olacak gibi görünüyor.
.
News
